verschil ordenen <=> klasseren?

   Archiefforum.be
   CV-bank Koreek

[tom.depoorter]

Beste


Ik ben geen archivaris, maar heb wel een archiefdienst onder mijn vleugels (samen met een ict- en een communicatiedienst).
Mijn taak is de 3 diensten op een generalistische manier te ondersteunen en te tolken tussen de systeembeheerder, archivaris en communicatieambtenaar.

Het verhaaltje hierboven als duiding om te vermijden dat mijn vraag te belachelijk overkomt.

Hier komt ie: is er eigenlijk een verschil tussen de begrippen ordenen en klasseren of mogen deze als synoniemen beschouwd worden?
Als ze als synoniemen mogen beschouwd worden, dan ga ik er ook van uit dat de begrippen ordeningsplan en klasseersysteem ook synoniemen zijn.

Kan iemand eventueel met een voorbeeld duiden wat het verschil zou zijn.

Dank bij voorbaat

Tom

[hannesvh]

Beste Tom

De archivistiek gebruikt inderdaad een geijkte terminologie, waarin ordenen en ordeningsplan een vaste betekenis hebben.
Ik bespaar u de technische definities  , maar het komt er op neer dat ordenen zoveel betekent als het rangschikken van de documenten/archiefstukken volgens een systematiek die vooraf in een ordeningsplan is vastgelegd. In het ordeningsplan wordt per archiefafdeling van elke archiefvormer de ordeningslogica vastgelegd: chronologisch, alfabetisch, volgens bepaalde codes, ...
Klasseren is echter geen echte term die in de archivistiek gebruikt wordt, maar mijns inziens eerder het toevoegen van bepaalde documenten in de juiste dossiers betekent. Klasseersysteem is een term die ik niet ken, maar misschien door commerciêle instanties gebruikt wordt?

Ik hoop dat je iets bent met mijn antwoord, want het doel van je vraag is me niet echt duidelijk.

Mvg
Hannes V.

Stads- en OCMW-archivaris Tielt

[tom.depoorter]

Dag Hannes


'k ben blij dat een collega van naast de deur wat tijd neemt om mijn vraag te beantwoorden 

Toch wel eventjes vermelden dat ik geen complete archiefleek ben.  Je mag gerust met technische termen gooien    Ik weet wat een ordeningsplan is.  'k Heb een aantal publicaties over archivistiek doorgenomen.

Eentje ervan is "Wie klasseert, die vindt".  En het is net door het lezen van die publicatie dat ik mij afvraag of er een verschil is tussen beiden of niet.  't Is inderdaad mogelijk dat "ordenen" een "archivistische" term is en "klasseren" in het courant taalgebruik voorkomt.

Hoofdstuk "I.3 Instrumenten voor een goed documentbeheer" bevat als eerste onderdeel "klasseer en classificatiesystemen".  Daarin wordt wat ik als ordeningsmethodes en ordeningsstelsels beschouw, door elkaar beschreven en als klasseer- of classificatiesysteem bestempeld.  Het is alsof een classificatiesysteem een soort paraplubegrip is voor ordeningsmethodes en ordeningsstelsels en dus ergens zou samenvallen met het ordeningsplan.

Ook hoofdstuk "II.1 Een klassement opbouwen" haspelt die begrippen wat door elkaar.

Ik dacht dat de begrippen het volgende betekenden:
De ordeningsmethodes bepalen de hoofdindelingen van het archiefbestand: indeling in deelarchieven/reeksen
Er zijn drie ordeningsmethodes: naar organisatiestructuur, organisatiefunctie en naar onderwerp.

Volgens welk criterium de archiefstukken worden gebundeld/gegroepeerd en hoe die worden gerangschikt in die bundel/bestanddeel (en de bundels t.o.v. elkaar in een reeks),  wordt bepaald door het ordeningsstelsel. Er zijn drie ordeningsstelsel: dossierstelsel,  rubriekstelsel (onderwerpmappen) en reeksstelsel


Enfin soit, misschien interpreteer ik het verkeerd

[katrienw]

Volgens mij verwijzen ordeningsplan en klassement naar hetzelfde, namelijk een vooraf vastgelegde structuur waarin stukken worden bewaard. Klasseren wil dan ook zeggen dat er orde wordt gebracht in de papier- of bestandshoop. Bij mijn weten is 'klassement' geen archivistisch foute term. 

[tom.depoorter]

Ok bedankt voor de verduidelijking Katrien.

[Glenn]

Herman Coppens zegt expliciet, in de definitie 144 bij "ordening" dat ordenen en klasseren niet door elkaar gegooid worden. Volgens hem betekent klasseren specifiek het plaatsen van een afzonderlijk stuk in een dossier (zie COPPENS (H.), Archiefterminologie (AT2), Brussel, Algemeen Rijksarchief, 2004, p. 70).

Ordening moet ook niet per se fysiek plaatsvinden, maar kan ook via het opstellen van schema's met behulp van een archiefcode (Den Teuling, Archiefterminologie voor Vlaanderen en Nederland, 2003, nr. 120).

De meeste niet-archivarissen gebruiken "klasseren" en "ordenen" idd. door elkaar, waarbij klasseren het meest bekend is. Overigens spreekt men in het Frans ook van "le classement" voor "ordening" (en naar analogie over "plan de classement" voor "ordeningsplan"), en worden deze termen ook zo door niet-archivarissen begrepen, wat voor mij aantoont dat de Franse terminologie veel transparanter is dan de Nederlandse.

[tom.depoorter]

Bedankt Glenn voor de verduidelijking

Mag ik samenvatten dat klasseren eerder een fysische activiteit is (dat samenvalt met de ordeningsstelsels?)
en het ordenen eerder een logisch concept (ordeningsmethodes)?

[Glenn]

Eigenlijk kan je het, simplistisch gezegd, zo het beste onthouden.