archieven op de politieke agenda

Al decennia wordt er in beperkt kring geklaagd over de van meet af aan verouderde archiefwet en de archieforganisatie in België, maar er lijkt weinig beweging in deze materie te komen. Ook de recente oproep van 151 historici en archivarissen kreeg nauwelijks aandacht.

Een mens kan zich daarbij gaan afvragen hoe je deze - niet echt trendy - problematiek inde aandacht kunt brengen, maar je kan je ook afvragen hoe het in het verleden al dan niet lukte om deze problematiek in de aandacht te brengen of er een politiek item van te maken.

Kortom: de archiefproblematiek en de politiek.

Shoot!

Om de één of andere reden behoed ik me ervoor om met "de grote archiefshow" gepresenteerd door Bart Peeters en zijn Ilse voor de dag te komen, maar televisieaandacht op een gezonde manier kan onze sector geen schade berokkenen.

Ik denk bijvoorbeeld aan Royalty waar Gustaaf Janssens onlangs geïnterviewd werd en kon vertellen wat hij deed, welke interessante archiefstukken er aanwezig zijn, wat het nut is van zijn archiefdienst... Royalty bereikt natuurlijk een select publiek op basis van interesse, maar dit neemt niet weg dat dit een goed voorbeeld is van hoe gewerkt wordt.

Indien archieven wat meer vermeld zouden worden in de media dan krijgen ze ook meer politieke relevantie en dan zal één van de verkozen haantjes wel het licht zien en iets op poten zetten.

Anderzijds laat het Vlaams Parlement ook toe aan de burgers om zelf wetsvoorstellen in te dienen over relevante materie. De werkgroep van de VVBAD kan in dat opzicht, maar ook algemeen misschien een directere  en actievere rol gaan spelen?

Eigenlijk vraag ik me af op wie er eigenlijk kan gerekend worden om de archiefproblematiek onder de aandacht te brengen.

- Eigenlijk lijkt me dat vooral een taak van het rijksarchief.
- Ook de vvbad kan daar een rol in spelen
- Of een samenwerking van verschillende (belangrijke) archieven. Dus eigenlijk een vertegenwoordiging van de sector
- Gebruikers van de archieven (historici, amateur-historici, ...) ??
- Initiatieven vanuit politieke partijen ??

Dat zijn allemaal goede mogelijkheden die je opsomt.

Eén antwoord: lobbyen. Hoewel lobbyen, zeker bij de politiek een slechte naam heeft, zou ik mij daar alvast niet voor schamen. Noodzakelijk is wel een goede, en de vraag moet gesteld worden of we die wel hebben. De VVBAD is erg klein en haar aandacht gaat vooral naar het bibliotheekwezen (niet helemaal ten onrechte overigens). Volgens mij moet de vraag worden gesteld of bibliothecarissen en archivarissen wel in één belangenvereniging horen. Daarenboven zijn de "leidinggevende" archivarissen vaak archivarissen die in overheidsdienst werken en naar mijn aanvoelen ligt de verhouding met de politieke mandatarissen bij hen erg gevoelig; dit is overigens zeer begrijpelijk. Voor het Rijksarchief zie ik een rol aan de zijlijn als "adviseur". De algemeen rijksarchivaris dient met andere woorden een neutrale rol te bewaren; het is niet aan hem om "als groep" op te treden. Hij vertegenwoordigt uiteindelijk enkel zichzelf. Verder denk ik ook nog aan de rol van de opleiding; deze is m.i. helemaal niet onbelangrijk. De opleiding is de basis voor de uiteindelijke invulling van wat een wetenschappelijk geschoolde archivaris is en doet. De verantwoordelijken van de opleiding dienen volgens mij dan ook een veel actievere rol te spelen naar de overheid toe.  Ik weet het, dit is niet zo eenvoudig als het lijkt, maar het kan alvast veel beter dan het nu is.
Overigens heb ik er een hekel aan dat in België steeds maar weer Nederland als voorbeeld wordt aangehaald, maar hier is het volgens mij wel terecht. Men is er intussen druk bezig met de hervorming van de tien jaar oude archiefwet. De interactie tussen minister, parlement en beroepsgroepen daar maakt duidelijk dat het argument over het gebrek aan interesse eigenlijk geen steek houdt. Maar zoals steeds: doen is belangrijker dan praten. En dan geef ik alweer het slechte voorbeeld.

In verband met de waarde van onze opleiding is het belangrijk dat voor elke functie van archivaris ons diploma een een meer dwingende eis moet worden en niet enkel "strekt tot aanbeveling".

Parlementaire vraag over archief

Idd, dat is een goede mogelijkheid,
maar dan moet je wel een dossier
in handen hebben dat voldoende en
geloofwaardig is uitgewerkt.

Euhm,
bovenstaand is een link naar een parlementaire vraag van Jacinta de Roeck 

ah.
Ik heb niet de gewoonte om met mijn muispuntje over andermans woorden te glijden als daar geen duidelijke reden toe is. Dat zal ik nu eens doen.