151 historici en archivarissen: oproep voor een nieuwe archiefwet

We zijn een discussieforum voor iets en dus reageer ik met plezier op het artikel in De Standaard.
Eigenlijk zegt het mij vrij weinig en vraag ik mij af "what's all the fuzz about". Een korte analyse.

Het artikel ondertekend door 151 historici (een lijst waarop vele namen aanwezig zijn, maar een
mooi aantal namen ook uitblinken in afwezigheid) gaat in de eerste plaats in op hun eigen bekommernis
om subsidies. De overheidsondersteuning van historisch onderzoek mag zich niet beperken tot
wetenschappelijke (en politieke) onderzoekscommissies. Daar ben ik als historicus akkoord mee,
historische wetenschap mag niet verworden tot een marktgegeven met vraag en aanbod. But
then again tell me something we don't know. Dit is echter geen forum voor historici, wel één voor
archivarissen en onze vrienden historici (een beroep die ons alter ego ook wel eens durft uit te
oefenen op een onbewaakt moment) geven daar ook hun visie op. We are the keepers, but they
are the seekers, dus komen zij ook vaak in contact met ons werkveld. Zonder archief weinig
geschiedenis, althus they are entitled to have an opinion. In het kader van de eerder aangehaalde
onderzoekscommissies krijgen zij vaak exclusieve toegang tot archieven die anders hermetisch
gesloten blijven. Dat is een foute paradox, daar ben ik het gloeiend met hen eens. Ik heb het er al
met menig collega-historici en archivarissen over gehad. Kun je het als archivaris maken een archief
ter beschikking te stellen voor een belangwekkende historische publicatie, maar voor de rest van het
publiek nog voor een jaar of 20 gesloten te houden ? Een interessante vraagstelling me dunkt en
tot op heden heeft er mij niemand een overtuigend antwoord kunnen schenken.

Het artikel vervolgt met een aanklacht tegen de archiefwet, blijkbaar het revolutionaire aspect van
het opiniestuk. Revolutionair?, vraag ik mij dan af, is het revolutionair een aanklacht die al sinds
1955 bestaat te herhalen. Niet dat ik hun oproep afwijs, maar komaan mensen, wees eens origineel,
kom eens uit de kast doe iets. "... is het dringend nodig dat de politieke verantwoordelijken de toegang
tot de archieven garanderen voor alle onderzoekers en burgers en dat ze aan de bevoegde archiefdiensten
de nodige middelen geven om die archieven op te sporen, te ordenen en te inventariseren" Kan een
mens het daarmee oneens zijn. "Zo moeten de raadplegingtermijnen teruggebracht worden van honderd (!)
naar dertig of zelfs twintig jaar (behoudens uitzonderlijke gevallen die voorzien moeten worden door de wet,
of onder goed omschreven voorwaarden)". Dat is nu eens een vraag die ik nog nooit gehoord heb.
"Er moet ook gesleuteld worden aan de wet op de bescherming van de privacy" *geeuw* dit begint nu
toch wel echt te vervelen.

Allé you get my point, ik ben geen tegenstander van een oproep tot een nieuwe archiefwet, wie kan
dat wel zijn ... en net zoals de VVBAD bejubel ik alle eisen (van subsidie over openbaarheid tot privacywet),
maar zoals de blogpost (http://vvbad.typepad.com/blog/2006/01/herinnering_en_.html) bewijst is het
nil nobi sub sole. Maar "al lang" eist de VVBAD vernieuwing... eisen eisen eisen ... archivarissen eisen,
historici eisen. Allemaal mooi en wel, maar persoonlijk ben ik van mening dat we niet alleen moeten
eisen, maar zelf actief onze eigen archiefwet opstellen. Honderden voorstellen tot archiefwet, volledig
uitgewerkt, desnoods met uitvoeringsbesluit. Laat ons die dan samen bespreken tot een beperkt aantal
voorstellen. Geef de politici pasklare oplossingen en het zal allemaal een stuk sneller gaan.

Enfin, misschien is het best dat ik kort besluit: We hebben nu al allemaal eens goed mogen klagen over
de archiefwet. Het is tijd dat we er ook iets aan doen. U ziet, ik ben een beetje een revolutionair, een rebel,
... het moet vooruitgaan weet u. Bel dus nu uw vrienden juristen op, spreek uw creatief brein aan en begin
eraan, die archiefwet moet morgen klaar zijn !!! Genoeg geleuterd, nu schrijven !

(ps: voor de goede verstaanders, ik kom graag wat polemisch uit de hoek)