Dag Anke,
Zoals je aanhaalt zijn er verschillende mogelijkheden om stukken van groot formaat – waaronder plannen - goed op te bergen. Het is echter aangewezen om voor een optie te kiezen waarbij de plannen vlak worden bewaard. Plannen die opgerold in kokers worden bewaard krijgen na verloop een zekere vormvastheid. Dit bemoeilijkt de manipulatie en de raadpleging van de stukken.
Om plannen vlak te bewaren blijven er nog twee opties over:
a) stapeltjes plannen in ‘neutrale’ omslagen die vlak worden opgeborgen in ‘neutrale’ dozen of mappen
b) stapeltjes plannen in ‘neutrale’ omslagen die vlak worden opgeborgen in een tekeningenlegkast
Voor stukken die grote zijn dan A0 kunnen de bovenstaande oplossingen niet worden gebruikt. Deze plannen rolt men best rond een ‘neutrale’ koker waarbij een ‘neutrale’ folie wordt meegewikkeld als extra bescherming. Deze kokers kunnen op hun beurt in langwerpige dozen worden opgeborgen, wat het stapelen makkelijker maakt.
Voor reeds opgerolde stukken, waarbij het ondeskundig uitrollen of vlakken schade zou toebrengen, kan gebruik worden gemaakt van (ongebleekte) linnen/katoenen zakken om de stukken stofvrij te bewaren. Deze zakken mogen niet te hoog worden gestapeld opdat de onderste rollen niet zouden worden plat geduwd. Deze techniek wordt ondermeer toegepast door het KADOC.
Bij de bovenstaande tips sprak ik steeds over ‘neutraal’ verpakkingsmateriaal. Dit omdat plannenmateriaal vaak bestaat uit blauwdrukken (witte lijnen op een blauwe achtergrond) of diazo’s.(gekleurde lijnen op een niet-vlekkeloos witte achtergrond). Het papier en de inkten die bij deze reproductieprocédés worden gebruikt bewaren het best in een inerte omgeving en niet in zuurvrij materiaal.
Over calques kan ik nog het volgende zeggen.
Kalkpapier is een papiersoort die veelvuldig wordt gebruikt in de ontwerppraktijk voor het tekenen van plannen. De originele ontwerpen werden meestal op kalkpapier getekend omdat ze op die manier vrij eenvoudig konden worden gereproduceerd. Het kalkpapier is echter veel kwetsbaarder wanneer het om bewaring op lange termijn gaat. Kalkpapier verzuurt erg snel. In het algemeen zorgt speciaal behandeld papier (kalkpapier, papier met coating) voor verbleking van de er op aangebrachte inkten.
Calques worden na verloop van tijd bros waardoor makkelijk breuken in het papier ontstaan. Dit leidt vaak tot het verlies van fragmenten (meestal aan de randen of in de vouwen) van de tekening.
Meer informatie over het ordenen en bewaren van architectuurarchieven kan je vinden in onze publicatie: Handleiding architectuurarchieven: inventarisatie. Antwerpen, VAi/CVAa, 2004.
Momenteel wordt er verder onderzoek gevoerd naar de bewaartechnieken voor de verschillende materialen die men tegenkomt in een architectuurarchief. De resultaten van dit onderzoek zullen vermoedelijk worden gepubliceerd in het najaar 2006.
Mocht je nog vragen of opmerkingen hebben, aarzel dan niet om me rechtstreeks te contacteren:
annelies.nevejans@vai.begroet,
Annelies,